Компанияның бизнесі мен қаржылық есептілігін талдау

Бағдарлама

Бәсекелестік орта мен компания бизнесін талдау

• Компания бизнесіне әсер ететін экономикалық факторларды талдау (экономикалық өсу қарқыны, өнеркәсіптік өндіріс көлемі, жұмыспен қамту деңгейі, инфляция деңгейі, айырбастау бағамы)
• Даму перспективалары мен салалық үрдістер
• Талданатын компанияға әсер ететін өңірлік ерекшеліктер мен өңірлік экономикалық факторларды ескеру қажеттілігі
• Компания бизнесін талдау (компанияның ұйымдастырушылық-құқықтық мәртебесі, компанияның меншік құрылымы, компания басшылығының құрамы, компания өнімі мен қызметтерін талдау, өңірде компания өнімі мен қызметтеріне сұраныс деңгейі, компанияның негізгі өндіріс факторларының құнына тәуелділігі, өндірістік қызмет түрі және пайдаланылатын қуаттар)
• Компанияның күшті және әлсіз жақтары

Практикум: Компания бизнесін талдау

Компанияны талдауда ақпарат көзі ретіндегі қаржылық есептілік

• Қаржылық талдау тәжірибесіндегі жаңа трендтер
• ХҚЕС-тің қаржылық талдаудың мазмұндық аспектілеріне әсері. Компания қызметін талдаудың бухгалтерлік және қаржылық тәсілдерінің айырмашылықтары
• Құн туралы түсінік қалыптастыратын қаржылық көрсеткіштер картасын құру (еркін ақша ағыны (FCF), тұрақты өсу қарқыны, инвестицияланған капиталдың кірістілігі (ROIC), талап етілетін кірістілік (бөгеттік мөлшерлеме), экономикалық пайда)

Қаржылық есептілікті талдау әдістері мен тәсілдері

• Қаржылық талдау әдістері мен тәсілдерінің жіктелуі: горизонталды, вертикалды, салыстырмалы, коэффициенттік, трендтік
• Коэффициенттік қаржылық талдаудың мүмкіндіктері мен шектеулері
• Қаржылық есептілікті талдау алгоритмі
• Есептіліктің өзгеру негізгі үрдістерін анықтау
• Компанияның қаржылық есептілігін талдау үшін «ерекше назар аудару» аймақтары

Компанияның активтерінің, капиталының, міндеттемелерінің және қаржылық нәтижелерінің құрамы мен қозғалысы туралы ақпарат көзі ретіндегі қаржылық есептілік

• Негізгі қаржылық құжаттардың қысқаша сипаттамасы: баланс, пайда мен зиян туралы есеп, ақша қаражатының қозғалысы туралы есеп
• Баланс құрылымы мен оның динамикасын талдау
• Балансте не жетіспейді?
• Толық талдау мақсатында баланс баптарын құрылымдау. Компания активтерін пайдалану тиімділігінің сипаттамасы
• Таза активтер мен таза айналым капиталының (NWC) көлемін есептеу және бағалау
• Таза операциялық активтер және таза операциялық айналым капиталы ұғымы
• Инвестицияланған капиталды (invested capital) есептеу және түсіндіру
• Пайда мен зиян туралы есеп нені көрсетеді?
• Пайда мен зиян туралы есептегі кірістер мен шығыстардың жіктелуі. Қауіп сигналдары: түсімнің шамадан тыс көрсетілуін мониторингілеу
• Қауіп сигналдары: шығыстардың төмен көрсетілуін мониторингілеу
• Толық талдау мақсатында пайда мен зиян туралы есеп баптарын құрылымдау
• Компания пайдасының (зиянының) құрылымын талдау: негізгі қызмет, өзге қызмет түрлері. Компанияның негізгі қызметінің кірістілігі өзгеруінің себептері. Пайда көрсеткіштерінің деңгейі мен динамикасын талдау
• EBIT, EBIAT, EBITDA, NOPLAT, OIBDA көрсеткіштерін есептеу және түсіндіру. Бухгалтерлік және экономикалық пайда (economic profit) арасындағы принципті айырмашылық
• Кірістілікті оңтайландыру жолдары және олардың компанияның қысқа мерзімді және ұзақ мерзімді перспективадағы жағдайына әсері
• Пайда сапасын және қаржылық нәтижелерді болжау үшін пайдаланылатын факторларды талдау

Практикум: Балансты құрылымдау және талдау. Таза операциялық активтерді, таза операциялық айналым капиталын, инвестицияланған капиталды (invested capital) есептеу

Практикум: Пайда мен зиян туралы есепті құрылымдау және талдау. EBITDA, NOPLAT, OIBDA есептеу

Практикум: Экономикалық пайданы есептеу

• Қаржылық талдау объектісі ретіндегі компанияның ақша ағыны
• Ақша қаражатының қозғалысы туралы есептің талдамалық құндылығы
• Ақша ағынын құрудың тікелей және жанама әдістері
• Ақша ағындарын талдау үшін деректер көзі ретіндегі ресейлік есептіліктің ерекшеліктері
• Ақша ағынының көлеміне әсер ететін факторлар
• Компания қызметін қаржылық талдаудағы ақша ағыны көрсеткіштерінің артықшылықтары мен кемшіліктері
• Пайда, айналым капиталының қозғалысы және ақша ағыны арасындағы өзара байланысты талдау
• Операциялық және инвестициялық қызметті жүзеге асыру үшін ақша қаражатының жеткіліктілігін бағалау
• Есепті талдау үшін пайдаланылатын қаржылық коэффициенттер
• Компанияның өмірлік циклінің түрлі кезеңдеріндегі ақша ағындарының құрылымы
• Жаңа өсіп келе жатқан нарықтардағы компаниялардың ақша ағындарының ерекшелігі. Компанияның қаржылық моделін құрудың негізі ретіндегі еркін ақша ағыны (FCF)

Практикум: «ТС» компаниясының ақша ағыны көрсеткішін есептеу және талдау

Практикалық тапсырма: Ақша қаражаты ағындарының типтік құрылымдары және өмірлік цикл кезеңдері

Қаржылық жағдайды сипаттайтын көрсеткіштер жүйесі және оларды анықтау әдістері

• Компанияның рентабельділігі мен әлеуетті кірістілігін талдау
• Компания қызметінің рентабельділік көрсеткіштерін есептеу және талдау: пайда бойынша рентабельділік (пайда маржасы), активтер рентабельділігі (ROA), инвестициялар рентабельділігі (ROI, ROIC, ROCE), меншікті капитал рентабельділігі (ROE)
• Компания қызметінің рентабельділігін талдау үшін Дюпон моделі
• Компания рентабельділігінің өзгеру себептері. Рентабельділік, қаржы саясаты және өсу арасындағы байланысты түсіну. Компанияның айналым капиталын басқаруды талдау
• Компанияның іскерлік белсенділігін талдау. Айналым активтерінің құрамы мен құрылымына әсер ететін факторлар
• Операциялық және қаржылық циклдер
• Тұрақты және айнымалы айналым капиталы. Айналым капиталының айналымдылық коэффициенттері
• Ағымдағы активтер мен ағымдағы міндеттемелердің айналым кезеңдерін есептеу (түсімге қатысты; жеке базаларға қатысты) және түсіндіру
• Айналым капиталының ағымдағы жағдайын бағалау
• Айналым капиталына қажеттілікті оңтайландыру және оның компания жағдайына әсері: айналым капиталына қажеттілікті оңтайландырудан алынатын әсер қаншалықты ұзақ мерзімді болуы мүмкін?

Компанияның өтімділігін талдау

Өтімділік көрсеткіштерін есептеу және түсіндіру

• Көрсеткіштерді дұрыс есептеу үшін ағымдағы активтер мен ағымдағы міндеттемелерді түзету
• Өтімділік көрсеткіштерінің көлемін анықтайтын факторлар
• Компанияның таза айналым капиталы: таза айналым капиталының нақты және қажетті көлемін есептеу

Компанияның қаржылық тұрақтылығын талдау

• Қаржылық тұрақтылықты қамтамасыз ету шарттары
• Қаржылық тұрақтылық көрсеткіштерін есептеу және түсіндіру: автономия, өзін-өзі қаржыландыру, қамтамасыз етілу коэффициенттері
• Компанияның жеткілікті автономия деңгейін қалай анықтауға болады? Қаржылық тұрақтылық көрсеткіштерінің көлемін анықтайтын факторлар. Өтімділік пен төлем қабілеттілігі көрсеткіштерінің динамикасы мен өзара байланысын бағалау
• Қаржылық талдау жүргізу кезінде туындайтын типтік қателер

Практикум: Өнеркәсіптік, сауда компаниясының типтік есептілігін талдау (қаржылық жағдайды кешенді бағалау)