Жасыл офис

Бағдарлама

1. Жалпы экологиялық жағдай

Экологиялық мәдениетті арттыру мәселесі елімізде өткен ғасырдың 90-жылдары ең белсенді талқылана бастады. Эколог ғалымдар экологиялық мәдениетті арттыру есебінен ғана қоршаған ортаға тигізетін теріс әсерді 30%-ға дейін төмендетуге болатынын дәлелдеді. Өндірістік процесті қамтамасыз ететін экологиялық сауатты басшы немесе маман өз әрекеттерінің салдары үшін жауапкершілігін сезіне отырып, технологиялық және экологиялық нормалар мен талаптардың бұзылуына жол бермейді.

2. Жасыл офис қағидаттары: мақсаты, міндеттері, ресурстары

Қазақстан экономикасының алдында тұрған «жасыл экономикаға» көшу жөніндегі негізгі басым міндеттер мыналар:

• Табиғи ресурстарды (су, жер, биологиялық және т.б.) пайдалану және басқару тиімділігін арттыру
• Қолданыстағы инфрақұрылымды жаңғырту және жаңа инфрақұрылым салу
• Қоршаған ортаға түсетін қысымды жеңілдетудің рентабельді жолдары арқылы халықтың әл-ауқаты мен қоршаған орта сапасын арттыру
• Ұлттық қауіпсіздікті, оның ішінде су қауіпсіздігін арттыру

3. Енгізу бағдарламасы

Энергия үнемдейтін технологияларды енгізу арқылы электр энергиясын үнемдеу

• Қызу шамдарына қарағанда төрт-бес есе аз электр қуатын тұтынатын энергия үнемдейтін шамдарды пайдалану. Салыстырмалы түрде жоғары құнына қарамастан, аз электр қуатын тұтынуы және ұзағырақ қызмет ету мерзімі есебінен олар толығымен өзін-өзі ақтайды
• Түтікті люминесцентті шамдарда электронды іске қосу-реттеу аппараттарын пайдалану, бұл жарықтың жарықтығын толығымен сақтай отырып, энергия тұтынуды тағы 30%-ға төмендетуге мүмкіндік береді. Электрондық қосқыштардың құны кең таралған электромагниттік іске қосу-реттеу құрылғыларының құнынан жоғары, алайда бастапқы шығындар тек жоғары үнемділікпен ғана емес, сонымен қатар шамдардың қызмет ету мерзімін 50%-ға ұзартатын үнемді жұмыс режимімен де өтеледі
• Жарықдиодтарды пайдалану – олар энергия тиімділігі бойынша үнемді люминесцентті шамдардан да озық болып қана қоймай, елеулі артықшылыққа да ие – сынаптың болмауы олардың утилизациясын едәуір жеңілдетеді. Жарықдиодтар қызмет ету мерзімі бойынша да энергия үнемдейтін шамдардан озық
• Жарықтандыруды автоматты бақылау жүйелерін пайдалану: қозғалыс датчиктері, фотореле, таймермен жабдықталған реле, кідірісі бар қосқыштар және т.б. Бұл құралдардың барлығы әртүрлі аймақтардың жарықтылығын реттеуге және жарық үнемі пайдаланылмайтын кеңсе үй-жайларында (дәліздер, холлдар, санитарлық тораптар, баспалдақтар, фасадтар) электр құралдары мен жарықтандыруды автоматты түрде өшіруге мүмкіндік береді. Автобақылау жүйелерін енгізу электр энергиясын тұтынуды төмендетуге және жарықтандыруға жұмсалатын шығындарды 25%-ға қысқартуға мүмкіндік береді
• Тәулік уақытына байланысты әртүрлі тарифпен электр энергиясын төлеуге мүмкіндік беретін көптарифті есептегіштерді пайдалану. Кеңсенің жұмысын ұйымдық техника мен басқа да электр құралдарын төмен тарифті сағаттарда «жүктеумен» саналы түрде қайта ұйымдастыру ұйымның өзіне тиімді және электр станцияларының жұмысын теңестіреді

4. Туындауы мүмкін мәселелер

• «Жасыл офис» тұжырымдамасын насихаттауға ықпал ететін әдіснама жоқ
• Барлық компаниялар электр энергиясын, суды, жылуды, қағаз бен пластикті тұтынуды азайтатын, қалдықтар көлемін қысқартып, оларды қайта өңдеу мен қауіпсіз утилизацияға беруге мүмкіндік беретін үнемдеуші технологияларды енгізуге дайын емес
• Екінші реттік шикізаттан жасалған немесе зиянды химиялық қосылыстары жоқ өнімдерді пайдалану саясатының болмауы
• Барлық компаниялар қызметкерлердің жұмыс істеуі үшін қолайлы жағдай жасауға дайын емес

5. Деректерді есепке алу және оларды мотивациялық бірліктерге қайта есептеу

Материалдық өндіріс саласында экологиялық мүдделер экономикалық мүдделерге қатысты ілеспе, яғни екінші дәрежелі емес, негізгі болуы тиіс.

6. Ынта-жігерді қолдау мен дамытудың ішкі бағдарламалары

«Жасыл офис» жасыл экономикаға көшудің тетіктерінің бірі болып табылады, ол өз кезегінде бүкіл әлемдік қоғамдастықтың орнықты дамуын қамтамасыз етуі тиіс. Компанияларға ішкі экологиялық саясатты әзірлеуге және ресурстарға ұқыпты қарауды үйренуге көмектесуге арналған техникалық және мотивациялық-білім беру іс-шараларынан тұратын кешенді бағдарлама әзірлеу қажет. Қарапайым әрекеттердің көмегімен табиғи ресурстарды пайдалануды қысқартуға және қоршаған ортаны қорғауға өз үлесін қосуға болады. «Жасыл офисті» пайдалану нәтижелері барлық қалаушыларға оқу орнын күтіп-ұстауға жұмсалатын энергия мен ресурстар тұтынуын азайтуға көмектеседі. Демек, атмосфераға зиянды заттардың, ең алдымен қазіргі кезде өзекті болып отырған жаһандық климаттың өзгеруі мәселесінің басты себебі болып табылатын парниктік газдардың шығарылуын азайтады.

Елдегі қайта өңдеу түрлері және тұрақсыздық себептері

Экономиканың ұзақ мерзімді табысты дамуын қамтамасыз ету үшін дәл экологиялық талаптар өндірісті инновациялық дамыту мен жаңғырту бағыттарын айқындайды. Табиғи ресурстар мен қызметтерді кеңінен пайдалану жөніндегі экономикалық саясаттың басымдығы табиғат пен оның ресурстарының құндылығын арттыру жөніндегі экологиялық саясаттың басымдығымен толықтырылуы тиіс.